Mensen met een smet

‘Ophangen, die gasten!’
‘Opsluiten en de sleutel weggooien!’
‘Met een steen om hun nek van de brug af gooien, dat tuig!’

We laten ons graag van onze zonnigste kant zien, maar als het over delinquenten gaat dan verandert de toon vaak. We worden boos, op het grimmige af, of juist bang en schuw. Liever hebben we het er maar niet over – dat er mensen zijn die kwaad doen en dat er überhaupt zoiets bestaat als het kwaad. De oplossing lijkt dan heel simpel: opsluiten of er een eind aan maken, dan zijn wij er van af. Wel zo goed voor onze gemoedsrust.

Kiempje

Maar is dat echt zo? Is er niet altijd, bij elk van ons, een kiempje aanwezig dat kan uitgroeien tot iets afzichtelijks, iets slechts? Dat kiempje kan bestaan uit een verlangen naar mooie spullen, naar macht, naar status, naar … En als dat kiempje in een verkeerd klimaat terecht komt en teveel of juist te weinig gevoed wordt, dan kan het kleine onkruidje zomaar uitgroeien tot een bijzonder lelijke boom. Niet zo goed voor je gemoedsrust, maar wel de realiteit: je kunt de schaduwkant van ons als mensen niet zo gemakkelijk ophangen, opsluiten of van een brug af gooien. Die kant is er, en we moeten er iets mee.

Deels heb je daar best zelf invloed op. In welk klimaat je ook terechtkomt, uiteindelijk ben jij degene die de keuzes maakt. Als je de mist in gaat is het dus in zekere zin eigen schuld, dikke bult. Toch vind ik het te makkelijk om mensen die – om welke redenen dan ook – faliekant de verkeerde kant op zijn gegroeid zomaar bij het grofvuil te zetten. Met die instelling kom je namelijk geen steek verder. Mensen die eenmaal in de fout zijn gegaan, blijven dan in de fout gaan. En mensen die zich eenmaal afgewezen hebben gevoeld, blijven zich dan afgewezen voelen.

Zoekopdracht

Dat was voor mij ook een van de redenen om eind vorig jaar een opdracht aan te nemen als interim projectleider bij Stichting BAKboord Den Haag. Deze stichting zet zich met man en macht in voor ex-gedetineerden, om hen te helpen bij het vinden én behouden van een baan. Dat valt niet altijd mee: ex-gedetineerden moeten weer wennen aan de maatschappij en de maatschappij moet weer wennen aan hen.

Bovendien draag je wanneer je een gevangenisstraf hebt uitgezeten voor de rest van je leven een smet je mee, die op allerlei momenten zomaar voor problemen kan zorgen. Bijvoorbeeld als je eindelijk werk hebt gevonden in de horeca, totdat er een oude bekende binnenkomt die jouw verleden kent en niet door jou bediend wil worden. Of als je het maar niet voor elkaar krijgt om oude nieuwsberichten van het internet verwijderd te krijgen, waardoor één zoekopdracht van een buurman of collega ervoor kan zorgen dat je wéér op een andere plek moet gaan proberen een nieuw leven op te bouwen.

Nieuwe vruchten

Zielig zijn ze niet, die (ex-)gedetineerden. Ze hebben fouten gemaakt en soms veel schade aangericht, en ze moeten daar de gevolgen van dragen. Maar een beetje hulp, een opbouwend gesprek, een vastberaden zetje in de goede richting kan veel verschil maken in iemands leven. Ik geloof namelijk dat ieder mens – hoe beschadigd ook – ook veel goede kiempjes in zich heeft, waar de mooiste dingen uit kunnen groeien. Helemaal wanneer anderen zich ervoor willen inspannen om een nieuwe, positieve omgeving te bieden aan wie dat nodig heeft. Dat is ook wat ik heb gezien bij BAKboord. Er is geduld voor nodig, veel geduld, maar uiteindelijk betaalt het zich uit. Het resultaat kan verbluffend zijn: aan wat een lelijke, misvormde boom lijkt, kunnen namelijk toch nog nieuwe vruchten gaan groeien. Soms tot verbazing van die boom zelf.

Gisteren nam ik afscheid van BAKboord als interim projectleider. Er is veel werk verzet (zie www.stichtingbakboord.nl) en er is ook nog genoeg werk te doen voor mijn opvolger. Ik ga weer verder, zoals het een ‘theoloog onderweg’ betaamt. Deze zomer hoop ik meer tijd te hebben om te schrijven en om nieuwe projecten verder uit te werken. Wordt vervolgd!

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *