Geloven doe je in de kerk? Klagen ook.

Begin deze week maakte de PKN bekend dat er een reclamecampagne komt. Vanaf januari zal met behulp van zes posters een poging gedaan worden om een nieuw publiek aan te spreken: zinzoekers.

Imago

nadenkenOp de posters staat de vraag ‘Geloven doe je in de kerk?’ centraal, met zes verschillende antwoorden: ‘Nadenken ook’, ‘Verwonderen ook’, ‘Twijfelen ook’, en zo nog een paar. Ik zag in mijn tijdlijn gelijk allerlei verontwaardigde reacties voorbij komen. Een woordvoerster van de PKN heeft namelijk gezegd dat de campagne bedoeld is om het imago van de kerk bij te stellen. “Daarom gaat deze campagne nadrukkelijk niet over geloof en God,” zo verklaart ze in Trouw.

De reacties die ik op verschillende christelijke pagina’s voorbij zie komen zijn niet bepaald positief: “lauw”, “slap”, “misleidend”, “de kerk is nu helemaal ten dode opgeschreven”, … Aan de ene kant misschien een wat ongelukkige uitspraak van die woordvoerster – ze bedoelde vast niet dat de kerk God zomaar in de uitverkoop wil doen. Aan de andere kant zorgt het wel voor lekker veel reuring. De NOS heeft het onderwerp opgepakt en ineens hebben allerlei mensen vanuit verschillende hoeken een mening over de zes posters, die op zichzelf nou niet per se erg schokkend zijn en niet direct in het oog springen. (Zoals ik in een reactie op Facebook las: “Ik vind het niet bepaald een uitnodigende poster met de afbeelding van deze meneer.” Au.)

Volleerd gelovige

Ik kan niet veel moeite hebben met het idee achter de campagne: de PKN wil laten zien dat je geen ‘volleerd gelovige’ hoeft te zijn om naar de kerk te mogen komen. Want alsjeblieft zeg, als je inderdaad ‘volleerd’ zou moeten zijn; dan zouden de kerken helemaal leeglopen. Wanneer ben je volleerd? Als je de Bijbel van voor naar achter en van achter naar voor gelezen hebt? Als je de catechismus kunt opzeggen? Als je de volgorde van de tien geboden uit je hoofd weet? Als je elke dag bidt? Als je tijdens een Opwekkingsliedje precies weet wanneer je je handen in de lucht moet steken? Als je in een kringgebed de mooiste volzinnen aan elkaar weet te rijgen?

Ik denk dat de campagne wel aansluit bij een van de redenen waarom zinzoekers veelal niet zomaar een kerk binnenstappen, en waarom ook ik na al die jaren soms nog steeds een drempel over moet. De kerk lijkt nogal eens een plek voor supergelovigen, voor mensen die overleven op een dieet van gebed en Bijbel en die ingewijd zijn in de gedragscode van kerkdiensten. Zoals de vorige scriba van de PKN, Arjan Plaisier, opmerkte: “Ik vind onze eredienst soms wel erg voor ingewijden. Voor een buitenstaander is het alsof je naar een Chinees schouwspel zit te kijken.”

Hete koffie

onthaastenDoor een postercampagne zullen de protestantse kerken waarschijnlijk niet zomaar weer volstromen. Maar de posters laten in ieder geval zien in welke richting de PKN denkt: in de richting van mensen die om zich heen kijken en zich verwonderen, die graag nadenken, die soms twijfelen, die willen helpen of geholpen willen worden, die troost zoeken of bieden, die behoefte hebben aan onthaasting. Mensen die supergewoon zijn dus. Supergelovig kan altijd nog.

En de mensen die al bedreven zijn in de kunst van het geloven? Die kunnen mooi aan de slag met het ophangen van posters. Al zitten sommigen waarschijnlijk in hun kerkbank, al dan niet mopperend op posters en woordvoersters. Ik verbeeld me dat een deel van hen zonder problemen overschakelt op het tempo van de organist of het volume van de band, de liedkeuze van de predikant, de lengte van de preek en de temperatuur van de koffie. Geloven zou best eens activiteit nummer 1 kunnen zijn in onze protestantse kerken. Maar klagen staat vaak met stip op 2.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail