Op bezoek

Prediker 7:15-22

De afgelopen weken volgde ik een paar trainingsdagen van Gevangenenzorg Nederland. Er ging een wereld voor me open, maar het echte werk moet nog komen.

‘Stuur maar een kaartje’

Ik moet bekennen dat ik nog nooit in een rechtbank of gevangenis ben geweest. Het is een wereld die ik alleen ken van Suits en Prison Break. Dan kan een beetje extra kennis dus geen kwaad als je iemand gaat opzoeken die om wat voor reden dan ook ‘binnen’ zit. Nu weet ik bijvoorbeeld wat ik als bezoekvrijwilliger wel en niet mee mag nemen (wel: mezelf, niet: al het andere) en wat ik kan doen als ik even snel contact op wil nemen met degene die ik bezoek (‘stuur maar een kaartje’).

Maar tegelijk leerde ik eigenlijk niets bijzonders. Omgaan met iemand die vastzit lijkt met wat ik nu geleerd heb namelijk verdacht veel op omgaan met de mensen die ik elke dag tegenkom in de trein, in de supermarkt, in het dorp en in de stad. Er zitten agressieve en vriendelijke mensen tussen, mensen die liegen en mensen die de waarheid spreken, stille en luidruchtige mensen. Eén ding hebben al die mensen met elkaar gemeen: ze doen goede dingen, maar zeker ook slechte. Net als ik. De grote vraag is: hoe ga je daarmee om?

Sloop jezelf niet

16 Wees daarom niet al te rechtvaardig en meet jezelf geen overdreven wijsheid aan. Waarom zou je jezelf te gronde richten? 17 Maar gedraag je ook niet al te onrechtvaardig en wees niet overmatig dwaas. Waarom zou je sterven voor je tijd? 18 Houd het ene vast en laat het andere niet los. Dat is het beste, want wie ontzag voor God heeft, ontsnapt aan al te veel rechtvaardigheid en ook aan al te veel onrechtvaardigheid.
(Prediker 7:15-18)

Allereerst moet je volgens mij kunnen accepteren dat je zelf ook een slechte kant hebt. Ik stel me zo voor dat Prediker ook wel eens iets deed waar hij later spijt van had. Toch blijft hij daar opvallend ontspannen onder. Hij vindt rechtvaardigheid en wijsheid heel belangrijk, maar tegelijk kun je volgens hem maar beter accepteren dat je soms een misstap begaat. Anders verwoest je jezelf. Eigenlijk zegt Prediker: sloop jezelf (en anderen, denk ik) niet door telkens weer volledig de fout in te gaan, maar sloop jezelf ook niet door je blind te staren op zoiets onbereikbaars als een volmaakt leven. In beide gevallen blijf je verbitterd in een hoekje achter.

Iedereen is een slechterik

20 Er is geen mens op aarde die nooit zondigt, die alleen maar goed is en altijd rechtvaardig. 21 Spits daarom je oren niet bij alles wat er om je heen gezegd wordt. Dan hoef je niet te horen hoe je dienaar je vervloekt. 22 Je weet maar al te goed hoe vaak ook jij een ander hebt vervloekt.
(Prediker 7:20-22)

En dan is het niet anders: niet alleen ik, niet alleen gevangenen, maar iedereen maakt fouten. Dat is niet zomaar Predikers pessimisme of gereformeerde doemdenkerij – je ziet het elke dag om je heen gebeuren. Het idee dat er op aarde geen één mens te vinden is die volledig rechtvaardig en honderd procent goed is komt bovendien ook op andere plekken in de Bijbel naar voren (Job 4:17; Psalmen 143:2; Spreuken 20:9Romeinen 3:10).

Ik denk dat het misschien maar goed is dat als er dan toch imperfecte mensen bestaan, dat we dan gelijk allemaal onze mindere kanten hebben. Iedereen is een slechterik, we maken er allemaal een zooitje van – het is menselijk gezien een zinkend schip, maar we zitten in ieder geval wel in hetzelfde schuitje.

Vasthouden en loslaten

Natuurlijk is er wel ergens een onderscheid te maken. Sommige mensen gaan zo vaak en hard de fout in of brengen zoveel leed teweeg dat het goed is dat ze voor korte of lange tijd ‘binnen’ moeten zitten. Maar juist voor die mensen is het volgens mij extra belangrijk om regelmatig een gesprekje te hebben dat je normaal zou aanknopen met iemand in de trein, in de supermarkt, in het dorp of in de stad. Dat je gewoon allebei je zooitje even je zooitje laat en niet alles bekijkt in termen van rechtvaardig en onrechtvaardig.

“Houd het ene vast en laat het andere niet los.” (Prediker 7:18) Ik hoop dat ik dat kan. Dan gaat er namelijk pas echt een wereld voor je open.


Dit blog maakt deel uit van een serie over Prediker. Lees hier de andere delen.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *