Beloofd is beloofd

Prediker 4:17-5:6

“Vanaf nu eet ik nooit meer een zak chips in één keer leeg…”, “het spijt me, ik zal het nooit meer doen” of “morgen ga ik beginnen met écht elke dag bidden”. Bijna dagelijks doen we beloften – aan onszelf, aan anderen, aan God. Iets beloven is niet zo moeilijk. Die belofte nakomen daarentegen…

Mooie woorden

Ik beloof mezelf vrijwel elke week plechtig dat ik nu echt een vast dagritme aan ga houden, dat ik niet meer direct na het ontbijt m’n eerste tussendoortje naar binnen zal werken, dat ik op vaste dagen ga bloggen en studeren. Maar die beloftes doe ik terwijl ik in m’n pyjama een koekje naar binnen werk en in gedachten mijn eerstvolgende blog alvast weer een dagje uitstel.

Zo gaat het vaak met beloftes: we maken ze zonder dat we ons realiseren wat we onszelf daarmee op de hals halen. Sterker nog, sommige beloftes hebben we in gedachten al verbroken op het moment dat we ze uitspreken. Je weet dat je die mooie woorden nooit waar kunt maken, maar toch spreek je ze uit – waarschijnlijk omdat het wel is wat je eigenlijk zou moeten doen, of omdat je weet dat je er iemand blij mee maakt.

God imponeren

Nu kun je – hoe verkeerd ook – jezelf en de mensen om je heen vaak nog best een poosje voor de gek houden, maar met God zit dat toch weer anders. Prediker schrijft dan ook:

1 Wees niet te haastig met je woorden en doe God niet overijld met heel je hart geloften. Want God is in de hemel en jij bent op aarde, dus moet je spaarzaam met je woorden zijn.
(Prediker 5:1)

Het is niet alleen oneerlijk om God beloften te doen die je niet kan nakomen, het is ook nog eens compleet nutteloos. Want waarom zouden we proberen om God te imponeren met grote woorden en beloften? We kunnen God niet imponeren, simpelweg omdat wij mensjes op aarde zijn en God God is in de hemel.

Ja = ja, nee = nee

Moeten we dan dus maar niets meer doen? Kunnen we voortaan beter onze mond houden en nooit meer iets beloven, aan wie dan ook? Volgens mij is dat wel een erg gemakkelijke uitweg. Grote woorden zijn helemaal niet altijd verkeerd, maar het gaat erom dat ze niet “haastig” en “overijld” uitgesproken worden.

2 Drukte leidt tot dromerij en veel praten tot gebazel. 3 Wanneer je God toch een gelofte doet, los die dan ook spoedig in. God is niet gesteld op dwazen. Los dus je geloften in. 4 Je kunt beter geen gelofte doen dan een gedane gelofte niet inlossen.
(Prediker 5:2-4)

Predikers tip lijkt dus te zijn: denk goed na voordat je iemand iets belooft maar als je het doet, ga er dan ook voor. Geen luchtfietserij en geklets in de verte. Zeggen en doen moeten elkaar in rap tempo opvolgen. Dat is in feite ook wat Jezus zegt in de Bergrede:

37 Laat jullie ja ja zijn, en jullie nee nee; wat je daaraan toevoegt komt voort uit het kwaad.
(Matteüs 5:37)

Los zand

Soms kan een klein woordje zoals “ja” of “nee” wel van grote betekenis zijn, bijvoorbeeld wanneer uitgesproken in een rechtbank, gemeentehuis of kerk. Dat is maar goed ook. Grote beloftes met verregaande gevolgen zijn nodig voor vastigheid, om mensen aan elkaar en aan God te verbinden. Als we nooit meer grote woorden zouden gebruiken, dan zou alles pas echt luchtig en leeg zijn. Een belofte kan er namelijk ook juist voor zorgen dat je net dat stapje extra zet, dat je iemand toch nog een kans geeft, dat je iets of iemand niet zomaar loslaat.

Want waar zouden we zijn zonder huwelijken en trouwe vriendschappen, zonder ministers en predikanten, zonder geloofsbelijdenissen, kerkgenootschappen en ideële organisaties? Grote woorden en grote beloften zijn van levensbelang, maar er is wel wat lef voor nodig om ze oprecht en weldoordacht uit te durven spreken. Helemaal met Predikers priemende vinger in gedachten:

6 Dromerij en lege woorden zijn er al genoeg. Dus heb ontzag voor God.
(Prediker 5:6)

Gelukkig zijn wij maar mensjes op aarde – dan kun je nog eens een steekje laten vallen.

schrijf-0810_8


Dit blog maakt deel uit van een serie over Prediker. Lees hier de andere delen.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *