De ultieme Dr. Love

Het is aan de late kant, maar nu heb ik er eindelijk tijd voor: The Passion. Zo’n anderhalve week geleden vond deze opvoering van het lijdensverhaal voor de vijfde keer plaats, ditmaal in Enschede. Ook ik heb – hulde aan npo.nl – op de avond van Witte Donderdag kunnen kijken naar dit “grootse en unieke muziekevenement over het lijden, sterven en de opstanding van Jezus.”

Het doel van The Passion

Ik vind het een beetje flauw om commentaar te hebben op mensen die bibberend de melodie kwijt zijn, op de kledingmaat van zangeressen of op zangers die bijna van een toren geblazen worden. Minder flauw vind ik het om je af te vragen of de EO en de KRO met The Passion werkelijk hun doel bereiken. Dat het een groots en uniek muziekevenement is staat buiten kijf, maar welke boodschap brengt The Passion eigenlijk over?

De opvoering begint met uitspraken als:

De helft van de Nederlanders weet niet waar Pasen over gaat. En daarom vertellen wij hier, voor het vijfde jaar op rij, vanavond het emotionele verhaal van de laatste uren van het leven van Jezus Christus.
Verteller (Robert ten Brink)

Dat schept verwachtingen: na het kijken van The Passion zouden meer mensen moeten weten waar Pasen nu echt over gaat.

De messias

Verteller Robert ten Brink noemt Jezus in de eerste minuten al de ‘ultieme dr. Love’ en hoewel hij ook nog Johannes 3:16 erachteraan ratelt is dat toch het beeld dat in de anderhalf uur durende uitzending blijft hangen. In een van de eerste scènes verklaart Petrus wel dat Jezus de ‘messias’ is. Dat is natuurlijk het goede antwoord op Jezus’ vraag, maar weet de helft van de Nederlanders – die helft die niet weet waar Pasen over gaat – wie of wat een messias is?

Het ‘Mag ik dan bij jou’ dat daarna als duet wordt gezongen door Jezus en Petrus maakt iets meer duidelijk: blijkbaar kun je altijd bij Jezus schuilen en blijkbaar houdt Jezus graag kamers vrij (dat laatste was natuurlijk ook gewoon een verborgen referentie voor Bijbelvast Nederland). Het einde van het nummer, wanneer Jezus aan Petrus vraagt “Als het einde komt / en als ik dan bang ben / mag ik dan bij jou?” past perfect bij de naderende gebeurtenissen. Jezus is een mens die zich ook bang en alleen kan voelen.

Terugkerende vaagheid

Verder blijft het rond die messias toch een beetje vaag. Het probleem is niet zozeer dit ene liedje, maar meer de algehele manier waarop Jezus ook in de andere nummers wordt afgeschilderd. Hij zingt voornamelijk teksten als:

En je voelt het / en je ziet het / en je weet dat het zo is.
Je kunt niet meer begrijpen / dat je nooit iets hebt gemist.
Dus open je ogen voor mij / loop je geluk niet voorbij.
(Uit: ‘Open je ogen’)

Stap uit de schaduw en loop in de zon,
Kijk om je heen en zie wat er komt.
Je haalt uit elke nieuwe dag meer dan je ooit had verwacht.
(Uit: ‘Uit de schaduw’)

Denk goed na aan welke kant je staat.
Denk niet wit / denk niet zwart / denk niet zwart wit,
Maar in de kleur van je hart.
(Uit: ‘Zwart Wit’)

Daardoor komt Jezus als karakter in The Passion niet verder dan een vriendelijk, ietwat zonderling figuur die geen vlieg kwaad doet, maar die toch wordt verraden, in de steek gelaten en ter dood veroordeeld omdat hij er vreemde ideeën op nahoudt waar de heersende elite zich niet in kan vinden. Een triest einde, maar helaas. Tenzij je gelooft dat het verhaal nog verder gaat: dan komt hij toch weer tot leven. Het is maar net welke versie je kiest – iedereen blij.

In de interviews bij de processie die ondertussen door Enschede trekt steekt diezelfde vaagheid ook steeds de kop op. Een half woord is voor de Bridget Maasland al voldoende om uitgelaten iets te kraaien over saamhorigheid of diversiteit, en als iemand dan zegt te geloven in ‘de hoop’ dan gaat het dak er natuurlijk helemaal af. Want dat is wat The Passion vooral moet zijn: een verhaal over herkenbare thema’s zoals vriendschap en hoop, verraad en pijn.

Aanknopingspunten

Op zich is er niets mis met een Dr. Love Jezus, met kleurloze interviews en abstracte liedjes. Met een Heiland Jezus, Andries-achtige interviews en een volledige Opwekking-/ Liedboek-setlist ga je nu eenmaal weinig nieuwe mensen bereiken. Het punt is alleen dat The Passion claimt iets te willen met mensen die niet weten waar Pasen over gaat, maar tegelijk heel hard probeert om alles zo neutraal mogelijk te houden. Ik denk dat je mensen die de Bijbelse Jezus niet kennen geen steek verder helpt met een mix van “open je ogen voor mij,” “kijk om je heen en zie wat er komt” en “denk … in de kleur van je hart.”

Doorgewinterde christenen leggen vanzelf allerlei verbanden, maar The Passion is juist gericht op mensen die precies die aanknopingspunten (nog) niet hebben. En het is de vraag of die mensen door een reeks vage verwijzingen en herkenbare thema’s geprikkeld worden om verder te denken.

De essentie

Hoge kijkcijfers zijn natuurlijk mooi, maar ik vrees dat het een illusie is om te denken dat door The Passion meer mensen de essentie van het Paasverhaal gaan kennen. De belangrijkste vraag komt namelijk amper aan de orde: waarom moest Jezus voor jou en voor mij lijden, sterven en uit de dood opstaan? Een mogelijk antwoord in The Passion-stijl: Jezus is door God gestuurd als de ultieme Dr. Love, met een plan om alle problemen die tussen God en ons in staan in één keer op te lossen. Door zijn lijden, sterven en opstanding zegt God voortaan: “jij mag altijd bij mij.”

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *