Vonkjes hoop

Veertigdagentijd week 4, dag 5

‘Mijn God, mijn God, waarom hebt u mij verlaten?’
(Marcus 15:34)

Een belangrijk onderdeel van Jezus’ vierde kruiswoord is het woordje ‘verlaten’. Verlaten worden, in de steek gelaten, alleen gelaten, het zijn duidelijke woorden waar ieder zo zijn eigen herinneringen en associaties bij heeft. Gisteren zagen we al hedendaagse beelden die hier alles mee te maken hebben, vandaag focussen we meer op het Nieuwe Testament.

Belofte

Het Griekse woord enkataleipo dat in het vierde kruiswoord gebruikt wordt, komt namelijk nog op acht andere plaatsen voor in het Nieuwe Testament. Op één uitzondering na betekent het woord in het Nieuwe Testament steeds ‘verlaten’ of ‘in de steek laten’. Jezus’ vierde kruiswoord is echter de enige plek waar er sprake van is dat God iemand in de steek laat. In de andere verzen gaat het tweemaal over mensen die elkaar in de steek laten (2 Timoteüs 4:10,16). Verder gaat het in het Nieuwe Testament juist over de belofte van God aan mensen dat hij hen niet in de steek zal laten. Bijvoorbeeld:

8 We worden van alle kanten belaagd, maar raken niet in het nauw. We worden aan het twijfelen gebracht, maar raken niet vertwijfeld. 9 We worden vervolgd, maar worden niet in de steek gelaten. We worden geveld, maar gaan niet te gronde.
2 Korintiërs 4:8-9

en

5 Laat uw leven niet beheersen door geldzucht, neem genoegen met wat u hebt. Hij heeft immers zelf gezegd: ‘Nooit zal ik u afvallen, nooit zal ik u verlaten,’ 6 zodat we vol vertrouwen kunnen zeggen: ‘De Heer is mijn helper, ik heb niets te vrezen. Wat zouden mensen mij kunnen doen?’
Hebreeën 13:5-6

Het feit dat Jezus zich aan het kruis van God verlaten voelde betekent dus niet dat God nu eenmaal een God is die mensen in de steek laat. Integendeel: blijkbaar heeft God zoveel over voor het redden van mensen, dat hij zelfs bereid was om zijn eigen Zoon (tijdelijk) aan zijn lot over te laten. Door die ultieme actie hoeft nu nooit meer een mens zich in de steek gelaten te voelen.

De werkelijkheid

Dat is natuurlijk allemaal waar, het klinkt prachtig en ik heb deze boodschap al heel vaak meegekregen in preken en christelijke boekjes. Toch blijft één groot probleem pijnlijk prominent aanwezig. Hoe zit het met Syrië en Oekraïne, met vluchtelingen die verdrinken, met wezen en weduwen? De werkelijkheid lijkt eerder te zeggen:

We worden van alle kanten belaagd en we raken in het nauw. We worden aan het twijfelen gebracht, we raken vertwijfeld. We worden vervolgd en we worden in de steek gelaten. We worden geveld, we gaan te gronde. Help!

Vroeg je je nog af waarom ik mijn blog Voordeel van de twijfel gedoopt heb? Bij deze het antwoord. Ik denk namelijk dat er geen kant en klare oplossing is voor Gods “nooit zal ik u verlaten” aan de ene kant en de indringende verlatenheid die nu eenmaal realiteit lijkt te zijn aan de andere kant. Je kunt er altijd een “Gods wegen zijn ondoorgrondelijk” in gooien en daarmee de discussie afsluiten, maar volgens mij is dat te makkelijk. Volgens mij is er iets fundamenteel mis met deze wereld en met de mensen op deze wereld. We maken er een zooitje van en zullen nooit in staat zijn dat zelf weer op te ruimen.

En juist daarom verdient God wat mij betreft het voordeel van de twijfel. Hij is de enige van wie ik me kan voorstellen dat hij groot genoeg is om alles weer goed te maken.

Er moet een God zijn

Want het zou toch onverteerbaar zijn als deze wereld het enige is? Als de mensen die terwijl ik dit schrijf in de Middellandse Zee verdrinken nou eenmaal pech hebben gehad? Als degene met de meeste wapens altijd wint? Als we het milieu eigenhandig zo naar de Filistijnen helpen dat er vanzelf geen leven meer mogelijk zal zijn?

Ik heb moeite me daarbij neer te leggen. En er zijn zoveel aanwijzingen dat er wel een briljante Ontwerper moet zijn: de ingenieuze processen in het menselijk lichaam, de perfecte afwisseling tussen seizoenen, de liefde tussen mensen en de kracht van muziek bijvoorbeeld. En bovenal zijn er sporen zichtbaar van een Bron van troost die het nooit laat afweten. Dat blijkt uit de vonkjes hoop en optimisme die vaak juist leven bij mensen die zich in de meest onleefbare situaties bevinden. Juist mensen die dagelijks honger lijden, die wonen in een lemen hutje of die vervolgd worden vanwege hun geloof zijn het sterkst in hun overtuiging dat er een God is. Juist zij kunnen zich vaak van harte aansluiten bij de woorden uit 2 Korintiërs 4 en Hebreeën 13 – ze voelen zich inderdaad niet in de steek gelaten en zijn niet bang voor wat mensen hen kunnen aandoen. Misschien komt dat doordat zij ondanks alles Gods aanwezigheid zoeken en opmerken. Zij kijken verder dan het hier en nu. Zij lezen verder in 2 Korintiërs en plaatsen hun tijdelijke verlatenheid in perspectief.

16 Ook al gaat ons uiterlijke bestaan verloren, ons innerlijke bestaan wordt van dag tot dag vernieuwd. 17 De geringe last die we tijdelijk te dragen hebben, brengt ons een eeuwige luister, die alles omvat en alles overtreft. 18 Wij richten ons niet op de zichtbare dingen maar op de onzichtbare, want de zichtbare dingen zijn tijdelijk, de onzichtbare eeuwig.
2 Korintiërs 4:16b-18


Dit blog maakt deel uit van mijn veertigdagenproject over de zeven kruiswoorden.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *